Trwała nieobecność jednego z rodziców skłania drugiego do samodzielnego podejmowania wszystkich ról społecznych. Rodzic opiekujący się dziećmi musi samodzielnie podejmować wszystkie decyzje związane z utrzymaniem rodziny, z nauką, z karierą szkolną i życiową dzieci, z pracą zawodową i życiem osobistym. Sytuacja ta może być dużym obciążeniem psychicznym, a często ze względu na małą dojrzałość emocjonalną niektórych z rodziców przerasta ich możliwości i powoduje załamanie realizacji funkcji opiekuńczo-wychowawczych wobec dzieci. Niemal wszyscy badacze problemów rodziny uważają, że do najistotniejszych skutków braku ojca w rodzinie należą:

         - zahamowanie rozwoju dziecka
         - nieprzystosowanie społeczne
         - postawy lękowe
         - przestępczość nieletnich.

Wpływ braku ojca na intelektualny rozwój dziecka, jest tym większy im wcześniej dziecko zostanie pozbawione ojca. Autorytet ojcowski stanowi istotny wpływ na kształtowanie postaw moralnych dziecka. Nawet niski autorytet ojca spełnia swoją pozytywną rolę. Dziecko w takim przypadku może działać na zasadzie kontrastu i przeciwstawienia. Nieletni przestępcy wyłaniają się przeważnie z rodzin rozbitych. Brak ojca często jest przyczyną zaburzeń w socjalizacji dziecka, gdyż odgrywa on w tym procesie rolę pośrednika między ogniskiem rodzinnym a światem zewnętrznym. Chłopcy z rodzin, w których zabrakło ojca wybierają mniej dojrzałe formy zabaw oraz wykazują mniejszą zdolność do przystosowania się do grup rówieśniczych. Natomiast dziewczynki wykazują mniejszą samodzielność.

Dzieci takie mają problemy z samooceną, co w konsekwencji utrudnia a nawet uniemożliwia odnalezienie właściwego sobie miejsca w najbliższym sobie otoczeniu.

Nieobecność ojca rodzi w dziecku nieustanne poczucie zagrożenia i lęku oraz prowadzi do nieprawidłowego rozwoju jego osobowości. Często jest jedną z przyczyn alkoholizowania i narkotyzowania się młodzieży oraz trudnościami w wyborze zawodu. Chłopcy tacy są bardziej agresywni i podatni na wykolejenie, natomiast dziewczynki mają mniejsze szanse na pomyślne wywiązanie się z roli żony i matki. Zauważono, że rodzaj zaburzeń w zachowaniu się dzieci z rodzin rozwiedzionych jest różny w zależności od wieku. W wieku przedszkolnym jest to; agresywność, bojaźliwość, zakłócenia snu, brak apetytu. Natomiast w wieku szkolnym do tych objawów dochodzą jeszcze niepowodzenia szkolne, kłamstwo, kradzieże i szczególna podatność na złe wpływy. Podsumowując charakterystykę rodziny niepełnej trzeba powiedzieć, że w procesie wychowania dziecka:

      - Obecność mężczyzny, męża i ojca w rodzinie jest konieczna dla normalnego
        funkcjonowania rodziny, zarówno dla żony, matki, jak i dla każdego dziecka.
      - Konieczne jest czynne zaangażowanie ojca w proces wychowania dzieci.
      - Nieobecność ojca może mieć bardzo negatywny wpływ na psychikę dziecka
      - Nieobecność ojca pozostawia większe ślady w psychice syna niż w psychice córki.
      - Ujemne skutki braku ojca zależą w dużym stopniu od postawy, jaką przyjmie.
      - Należy również dążyć do uprawomocnienia pedagogicznej roli ojca w procesie
        wychowania dziecka.
      - W razie braku ojca należy zabiegać o substytut, którym może być inny bliski
        mężczyzna.

Podczas zbierania różnych materiałów i gromadzenia wiadomości na temat Domu Samotnej Matki i obserwując życie codzienne, stwierdziłam, iż jest tych Domów stanowczo za mało względem istniejących potrzeb. Patologie i kryzysy rodzinne są coraz częstszym zjawiskiem w życiu dzisiejszego społeczeństwa. Na pewno nie można zaspokoić wszystkich potrzeb, ale zapewne większej części można by było pomóc, gdyby w rzeczywisty sposób władze miast i gmin włączyły w swój plan działania tego typu potrzebę.



Lista adresowa Domów Samotnej Matki w Polsce